Frans Hals Museum presenteert eerste tentoonstelling waarin Frans Hals en Rembrandt van Rijn elkaar ontmoeten

Van 6 november 2026 tot en met 28 februari 2027 presenteert het Frans Hals Museum in Haarlem Hals-Rembrandt, een intieme tentoonstelling met werken van de twee 17de-eeuwse kunstenaars Frans Hals en Rembrandt van Rijn. Beiden worden geroemd om hun levensechte portretten en karakterkoppenin losse schilderstijl. Het is de eerste keer dat een tentoonstelling geheel aan de combinatie van schilderijen van deze twee grootmeesters is gewijd. De negentien schilderijen worden getoond in een setting die uitnodigt om met aandacht te kijken en daardoor meer te zien.

Overeenkomsten en verschillen

Frans Hals en Rembrandt van Rijn worden gerekend tot de beste kunstenaars van de 17de eeuw. Ze worden allebei gewaardeerd om hun bijzondere, losse schilderstijl en hun vermogen om mensen levensecht te portretteren. Daarbij richtten ze hun aandacht niet alleen op rijke regenten, maar ook op kinderen, vrolijke drinkers, toneelspelers en muzikanten. Aan de andere kant zijn er ook verschillen tussen beide kunstenaars aan te wijzen. Rembrandt ging zoekend te werk en voegde steeds lagen toe om tot de kern van zijn onderwerpen te komen. Frans Hals lijkt trefzekerder en sneller te werk te zijn gegaan, waardoor zijn schilderijen net snapshots van de werkelijkheid lijken.

Voor het eerst samen gepresenteerd

De tentoonstelling in het Frans Hals Museum is de eerste die volledig in het teken staat van deze twee meesters: van hun imposante groepsportretten van regenten en regentessen tot de innemende schilderijen van minder welgestelden. Daarbij valt op dat beide kunstenaars door de jaren heen een ontwikkeling doormaakten van een relatief gladde naar een steeds lossere penseelstreek. Tegelijkertijd brachten ze vaak verschillende stijlen in één werk samen: ze schilderden gezichten vaak verfijnder en gingen bij de kleding juist grover te werk. Of Hals en Rembrandt elkaar direct hebben beïnvloed, is helaas niet bekend: ze bewogen zich wel in dezelfde kringen, maar werkten in verschillende steden – Hals in Haarlem, Rembrandt in Amsterdam. Toch is de kans zeer groot dat ze zich bewust waren van elkaars werk: tijdens hun leven waren beide schilders tenslotte al beroemd.

Negentien topstukken

Het Frans Hals Museum heeft met veertien werken van Frans Hals de grootste collectie schilderijen van deze 17de-eeuwse schilder ter wereld. Zes daarvan zijn opgenomen in de tentoonstelling; de andere, zoals de grote schuttersstukken, zijn elders in het museum te zien. In totaal worden in de tentoonstelling elf topstukken van Hals en acht van Rembrandt uit verschillende nationale en internationale collecties getoond, die nog nooit eerder samen te zien waren.

Samenwerking met Rijksmuseum

De tentoonstelling kon worden samengesteld dankzij een uitzonderlijk royaal bruikleen van vijf schilderijen uit de collectie van het Rijksmuseum. Uniek is de komst van Rembrandts Staalmeesters (1662), dat duidelijke overeenkomsten vertoont met de regentenstukken van Hals. Rembrandts portret van Haesje Jacobsdr van Cleyburg (1634) hangt naast Hals’ statige portret van Cornelia Voogt (1631) uit de eigen collectie van het Frans Hals Museum. Rembrandts Johannes Wtenbogaert (1633) krijgt een plek naast Hals’ Portret van een man (ca. 1635) uit de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam, dat speciaal voor de tentoonstelling wordt gerestaureerd.

Nationale en internationale bruiklenen

Eveneens afkomstig uit de collectie van Boijmans is Rembrandts Titus aan de lezenaar (1655), dat wordt getoond naast twee schilderijen van visserskinderen uit de collecties van The Phoebus Foundation en het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA). Het Mauritshuis in Den Haag leent Rembrandts Lachende man (ca. 1629-1630) uit, dat wordt getoond naast Hals’ Lachende jongeman met fluit (ca. 1630) uit de Staatliche Schlösser in het Duitse Schwerin. Verder zijn de onlangs gezamenlijk door het Frans Hals Museum en het Mauritshuis verworven Musicerende kinderen (ca. 1628) van Hals te zien naast Musicerend gezelschap (1626) van Rembrandt, een vroeg werk dat normaal gesproken als langdurig bruikleen van het Rijksmuseum te zien is in Museum De Lakenhal. De Collectie Six leent Rembrandts Portret van een vrouw uit 1641 uit.

Intieme setting

De werken worden aan de bezoeker gepresenteerd in een intieme setting, die uitnodigt om rustig te kijken en daardoor meer te zien. De kijker wordt verleid te speuren naar de overeenkomsten en verschillen tussen de werken, bijvoorbeeld in de houding, gezichtsuitdrukking en kleding van de geportretteerden: van serieus tot hardop lachend, van sober tot uitbundig. Door zo te kijken, ontdek je meer over de techniek en emotionele kracht van deze topstukken, waarmee Hals en Rembrandt eeuwige roem vergaarden.

Over Frans Hals

Frans Hals (ca. 1583-1666) is een van de beroemdste en meest vernieuwende schilders uit de 17de eeuw. Zijn dynamische penseelstreken en spontane composities maken zijn werk uniek en kregen veel navolging. In totaal maakte hij zo’n 220 werken, waaronder zo’n 175 individuele portretten, 6 schuttersstukken en 3 regenten- en regentessenstukken.

Over Rembrandt van Rijn

De Hollandse 17de-eeuwse schilder Rembrandt van Rijn (1606-1669) is wereldberoemd om zijn voorstellingen vol emotie en dramatiek, met ruwe penseelstreken en grote contrasten tussen licht en donker. Hij schilderde vooral historiestukken en portretten, maar soms ook een landschap of stilleven. In totaal maakte Rembrandt bijna 300 schilderijen en vele prenten en tekeningen, waaronder bijna 100 zelfportretten.

Praktische informatie

De tentoonstelling Hals-Rembrandt is van 6 november 2026 tot en met 28 februari 2027 te zien in het Frans Hals Museum in Haarlem. Om bezoekers een optimale kijkervaring te bieden, moeten voor de tentoonstelling tijdsloten worden geboekt.